پیش‌بینی قیمت آهن‌آلات در سال ۱۴۰۵ (سناریو محور)

سال ۱۴۰۵ (از فروردین ۱۴۰۵ تا اسفند ۱۴۰۵) برای بازار آهن‌آلات ایران احتمالاً سالِ «نوسان‌های مقطعی + رشد اسمی قیمت‌ها» خواهد بود؛ مگر اینکه هم‌زمان چند عامل کلیدی (نرخ ارز، سیاست‌های عرضه در بورس کالا، و وضعیت انرژی صنایع فولادی) وارد فاز ثبات شوند. چون در عمل، قیمت آهن‌آلات در ایران یک “تابع چندمتغیره” است: هزینه تولید (انرژی و مواد اولیه) + نرخ ارز + سازوکار بورس کالا + تقاضای ساخت‌وساز.

در این مقاله، به‌جای عددسازی قطعی، با نگاه سناریویی پیش‌بینی می‌کنیم و می‌گوییم چه سیگنال‌هایی را باید در طول سال ۱۴۰۵ رصد کنید.

۱) بازار آهن با چه شرایطی وارد ۱۴۰۵ می‌شود؟

الف) تورم مصالح ساختمانی هنوز بالاست (یعنی کف هزینه‌ها بالاتر می‌رود)

طبق گزارش رسمی شاخص نهاده‌های ساختمانی شهر تهران برای پاییز ۱۴۰۴، شاخص کل نسبت به فصل قبل ۱۸.۴٪ و نسبت به پاییز سال قبل ۶۱.۳٪ افزایش داشته است.
در همان جدول، گروه «آهن‌آلات، میلگرد، پروفیل…» نیز در پاییز ۱۴۰۴ افزایش‌های قابل توجهی (فصلی و نقطه‌به‌نقطه) ثبت کرده است.
این یعنی حتی اگر بازار در مقاطعی “آرام” شود، هزینه جایگزینی کالا (Replacement Cost) و هزینه پروژه‌ها همچنان رو به بالاست.

ب) فشار “انرژی” روی تولید فولاد (ریسک کمبود عرضه و افزایش هزینه)

یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازار آهن، وضعیت برق/گاز صنایع فولادی است. در روزهای اخیر، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران از افزایش ناگهانی بیش از ۶۵٪ نرخ گاز مصرفی صنعت فولاد انتقاد کرده و نسبت به تبعات آن هشدار داده است.
هم‌زمان گزارش‌های تحلیلی هم تأکید می‌کنند که ناترازی انرژی (برق تابستان/گاز زمستان) می‌تواند ظرفیت تولید را تحت فشار قرار دهد و هزینه تمام‌شده را بالا ببرد.

ج) نقش بورس کالا و سیاست‌های قیمت پایه

در زنجیره فولاد، بخش مهمی از قیمت‌ها از مسیر بورس کالای ایران و فرمول‌های قیمت پایه/نسبت معامله به عرضه اثر می‌گیرد. به‌عنوان نمونه، درباره سازوکارهایی که قیمت پایه را بر اساس «نسبت معامله به عرضه» بالا/پایین می‌برد گزارش‌هایی منتشر شده است.
این یعنی در ۱۴۰۵، فقط “قیمت جهانی” یا “نرخ دلار” تعیین‌کننده نیست؛ نحوه عرضه و شدت رقابت در بورس هم می‌تواند بازار آزاد را تکان بدهد.

۲) ۵ عامل اصلی که قیمت آهن‌آلات را در ۱۴۰۵ جلو می‌برد

1. نرخ ارز و انتظارات تورمی
   در ایران معمولاً آهن‌آلات سریع‌تر از خیلی از کالاها به نرخ ارز واکنش نشان می‌دهد (به‌خصوص ورق و مقاطع پرمصرف).

2. وضعیت برق/گاز (تولید و عرضه)
   هر موج محدودیت انرژی = احتمال کاهش تولید/افزایش هزینه = فشار روی قیمت.

3. قیمت شمش و معاملات بورس کالا
   شمش بلوم/بیلت معمولاً “لنگر” قیمت میلگرد، تیرآهن و نبشی/ناودانی است. هر تغییری در قیمت پایه یا رقابت، سریع به بازار سرریز می‌شود.

4. تقاضای ساخت‌وساز و پروژه‌های عمرانی
   اگر بازار مسکن/پروژه‌ها فعال‌تر شود، محصولات پرمصرف مثل میلگرد و تیرآهن سریع‌تر رشد می‌کنند؛ اگر رکود شود، رشد قیمت‌ها کندتر می‌شود (اما لزوماً نزولی نمی‌شود چون هزینه تولید بالاست).

5. بازار جهانی فولاد
   Worldsteel در چشم‌انداز کوتاه‌مدت خود گفته تقاضای جهانی فولاد در ۲۰۲۵ تقریباً ثابت و در ۲۰۲۶ رشد ملایم (حدود ۱.۳٪) خواهد داشت.
   این یعنی از سمت جهانی، احتمالاً با “ابرجهش تقاضا” روبه‌رو نیستیم؛ اما شوک‌های تجارت/تعرفه/حمل‌ونقل همچنان می‌تواند قیمت‌ها را نوسانی کند.

۳) پیش‌بینی قیمت آهن‌آلات در ۱۴۰۵ با ۳ سناریو

نکته: این درصدها «دامنه احتمالی» هستند، نه قول قطعی. بازار ایران شوک‌پذیر است.

سناریو ۱ — ثبات نسبی (خوش‌بینانه)

فرض‌ها: نرخ ارز نوسان شدید ندارد، محدودیت انرژی مدیریت می‌شود، عرضه بورس کالا منظم‌تر است.
نتیجه محتمل: رشد اسمی ۱۵٪ تا ۳۰٪ (بیشتر شبیه “تورم ملایم” تا جهش).
رفتار بازار: بازار بیشتر “چسبنده” می‌شود؛ تخفیف‌ها در معاملات نقدی بیشتر می‌شود؛ رشد بیشتر در اقلام کمیاب/برندهای خاص.

سناریو ۲ — تداوم شرایط فعلی (میانه و محتمل‌تر)

فرض‌ها: تورم هزینه‌ها ادامه دارد، انرژی در مقاطعی محدود می‌شود، نرخ ارز روندی ولی نوسانی است.
نتیجه محتمل: رشد اسمی ۳۰٪ تا ۶۰٪ در کل سال (با موج‌های فصلی).
رفتار بازار: چند موج افزایش، چند دوره اصلاح کوتاه؛ محصولات پروژه‌ای مثل میلگرد و تیرآهن واکنش سریع‌تر نشان می‌دهند.

سناریو ۳ — شوک (بدبینانه)

فرض‌ها: شوک ارزی/سیاسی یا محدودیت سنگین انرژی + تغییرات سیاستی در عرضه/قیمت پایه.
نتیجه محتمل: رشد اسمی ۶۰٪ تا ۱۰۰٪+ (جهش‌های مقطعی و فاصله قیمت آگهی با معامله).
رفتار بازار: قفل‌شدن بازار، کمبود مقطعی بعضی سایزها/اقلام، افزایش هزینه جایگزینی و سخت‌تر شدن تامین.

۴) کدام آهن‌آلات در ۱۴۰۵ احتمالاً نوسانی‌ترند؟

• میلگرد و تیرآهن: چون مستقیم به پروژه‌های ساختمانی و شمش وابسته‌اند، با موج‌های بورس/ارز سریع بالا و پایین می‌شوند.

• ورق‌ها (سیاه/روغنی/گالوانیزه): معمولاً حساسیت بالاتری به ارز و هزینه‌های زنجیره دارند.

• پروفیل/قوطی: تابع ورق + تقاضای بازار درب/پنجره و اسکلت‌های سبک.

۵) پیشنهاد عملی برای خرید پروژه‌ای در ۱۴۰۵

• خرید پله‌ای: کل پروژه را یک‌جا نخرید؛ ۳ تا ۵ مرحله بر اساس پیشرفت کار.

• قفل‌کردن موجودی اقلام حیاتی: سایزهای پرمصرف (مثلاً تیرآهن/میلگردهای پرتکرار پروژه) را زودتر تامین کنید.

• حتماً “هزینه نهایی” را ببینید: ارزش افزوده، بارگیری، حمل، تخلیه.

• سیگنال‌محور خرید کنید: اگر نسبت معامله به عرضه در بورس بالا رفت یا خبر محدودیت انرژی آمد، معمولاً بازار سریع واکنش نشان می‌دهد.

جمع‌بندی

در سال ۱۴۰۵، با توجه به تورم بالای نهاده‌های ساختمانی و ریسک‌های انرژی و سیاست‌های عرضه، سناریوی «افت سنگین و پایدار قیمت آهن‌آلات» کم‌احتمال است؛ محتمل‌تر این است که بازار در چند موج حرکت کند و در مجموع رشد اسمی داشته باشد.